آخرین اخبار
فراتر از نفت

پیشنهاد اختصاص ماهانه ۳۰ لیتر بنزین به هر ایرانی

واردات نفت چین رکورد زد

مسعود کرباسیان در یک قدمی مدیرعاملی شرکت ملی نفت

نمایشگاه نفت ADIPEC ، نمایشگاهی به وسعت یک شهر/تصاویر

برنامه‌ای برای انحلال اوپک وجود ندارد

عربستان تولید نفت خود را کاهش می‌دهد

پوتین برای «تُرک استریم» به استانبول می‌رود

قیمت هر بشکه نفت به ۱۲۰ دلار می‌رسد

توافق نفتی عراق و شورون

زمان برای سهمیه‌بندی و ۲ نرخی شدن بنزین مناسب نیست

روسیه به ایران در صادرات نفت کمک خواهد کرد؟

"تربتی" در آستانه مدیرعاملی شرکت ملی گاز ایران

قیمت جهانی نفت افزایش یافت

بازار داغ خرید و فروش کارت‌ سوخت

دو برگ برنده نفت ایران

هیچ عاقلی زیان‌ده بودن پالایشگاه شازند را باور نمی‌کند

تاثیر تحریم‌های نفتی آمریکا بر نفت عراق

انفجار خط لوله گاز در کازرون تکذیب شد

انتصاب جدید در پتروشیمی جم

افزایش دوره تسویه ارزی خریداران نفت بورسی

دیدار وزرای انرژی عربستان و روسیه

دوستی نفتی جدید عربستان و عراق

آخرین تصمیمات کمیته مدیریت مصرف بنزین

تلاش آمریکا برای تبدیل به صادرکننده بزرگ گاز به اروپا

ایران آماده عضویت در باشگاه صادرکنندگان بنزین شد

مصوبه‌ای در راستای ساماندهی بازار قیر

محمود میریکتا / کارشناس بازار انرژی
۷:۵۲ - ۱۳۹۷/۳/۶کد خبر: 87528
چندی قبل هیات دولت تصویب کرد که صادرات هرگونه قیر با رعایت سایر مقررات، منوط به موافقت و اخذ مجوز از وزارت نفت خواهد بود.

به گزارش آژانس رویدادهای مهم نفت و انرژی " نفت ما " ، مصوبه‌ای که به نظر می‌رسد دولت در راستای ساماندهی بازار نابسامان قیر نسبت به تصویب و ابلاغ آن اقدام کرده است. با آنکه صنعت قیر کشور به بخش خصوصی واگذار شده اما هرسال با دخالت مجلس شورای اسلامی و به‌رغم میل دولت تکالیفی برعهده دولت و وزارت نفت گذاشته می‌شود.

ایران یکی از بزرگ‌ترین‌ تولیدکنندگان و صادرکنندگان قیر در خاورمیانه و جهان است، اما در سال‌های گذشته وجود برخی ناهماهنگی‌های مدیریتی و سیاست‌گذاری در بازار این محصول ارزشمند به بروز مشکلاتی به ویژه در بازارهای صادراتی و کاهش کیفیت و قیمت محصول صادراتی انجامید و به نوعی منجر به کاهش سهم بازار و «برند»ی شد که طی سال‌های طولانی و در رقابت با کشورهای نفت‌خیز منطقه حاصل شده بود.در سال‌های گذشته و در ادامه فرآیند خصوصی‌سازی شتابزده در صنعت نفت، صنعت قیر کشور نیز مانند بخش پالایشگاهی به بخش خصوصی واگذار شد و مواد اولیه قیر (که از ته‌مانده‌های پالایش نفت حاصل می‌شود) از «پالایشگاه‌های خصوصی‌شده» به «کارخانه‌های قیرسازی خصوصی» تحویل می‌شود. فرآیندی که وزارت نفت و شرکت‌های تابعه آن به لطف خلع ید شدن، کمترین دخل و تصرفی در آن ندارند و تنها نقش این وزارتخانه به تحویل نفت خام به پالایشگاه‌ها محدود می‌شود.

با وجود این هر‌سال مجلس شورای اسلامی با اضافه کردن بند و تبصره ویژه به قانون بودجه، وزارت نفت را «مکلف به توزیع قیر رایگان» می‌کند.  به منوال سال‌های گذشته در بودجه سال ۹۷ نیز وزارت نفت مکلف به تخصیص معادل ریالی ۴ میلیون تن قیر به بخش‌ها و سازمان‌هایی نظیر وزارت راه و شهرسازی، شهرداری‌ها و وزارت آموزش و پرورش شد. تبصره‌ای که با توجه به خصوصی شدن صنعت قیر، به دخالت دولت در این بازار و ایجاد رانت و فساد تعبیر می‌شود.  روش کنونی، تخصیص قیر مورد نیاز بخش‌های مختلف کشور را بر مبنای «سهم مشخص شده در قانون» و «منوط به موافقت مسوولان وزارتخانه‌های ذی‌نفع و بعضا نمایندگان مجلس» انجام می‌دهد. این ساختار در نهایت به وضعیت آشفته‌ای منجر شده؛ به طوری که براساس قانون سالانه ۳ تا ۴ میلیون تن (یعنی معادل حدود بیش از ۸۵ درصد ظرفیت کل قیر تولیدی کشور) به‌صورت رایگان در بازار داخلی توزیع می‌شود و همزمان ۲ تا ۵/ ۲میلیون تن نیز به بازارهای صادراتی عرضه می‌شود.عدم تطابق آمار مربوطه حکایت از آن دارد که دولت یارانه غیر مستقیم به نهادهایی پرداخت می‌کند که از رانت دریافت قیر برخوردار هستند.  این نهادها با عرضه مازاد حجم قیر در بازار داخلی و خارجی به اخلال در نظام بازار دامن می‌زنند. این اخلال از دو ناحیه به شدت تاثیرات منفی برجای گذاشته است.

ناحیه‌ اول اینکه قیر رایگان با قیمت‌های بسیار پایین‌تری در بازار به فروش می‌رسد و این امر منجر به کاهش قیمت جهانی محصول ایران شده است.  ناحیه‌ دوم آن است که متولی مشخص در این بازار حاکمیت و نظارت ندارد. در اثر ترکیب شدن با مواد اولیه بی‌کیفیت وارداتی از کشورهای همسایه، عملا کاهش محسوسی در کیفیت قیر با «برند ایرانی» ایجاد کرده که به این ترتیب بازارهای صادراتی و قدرت رقابتی را از دست ایران خارج کرده است.مصوبه‌ اخیر دولت در این شرایط را می‌توان به‌مثابه‌ راهکار اجرایی مناسبی در راستای ساماندهی این بازار نامنظم تلقی کرد. اکنون به‌نظر می‌رسد همه فعالیت‌های صادراتی قیر با عبور از کانال وزارت نفت ساماندهی خواهد شد.   سیاستی که هرچند ممکن است در بازار خصوصی شده قیر نوعی برگشت به عقب تلقی شود و مورد تمایل وزارت نفت نیز نباشد اما به نظر می‌رسد در کوتاه‌مدت اقدام موفقی در راستای کاهش چالش‌های پیش روی صنعت عظیم قیر ارزیابی شود.

 

 

منبع: دنیای اقتصاد


خبرهای مرتبط:



» ارسال نظر
نام:
آدرس ایمیل:
متن: *


سایت خبری تحلیلی نفت ما